Για ποιο λόγο το όριο μεταξύ τεχνολογικών και επιχειρηματικών δεξιοτήτων γίνεται ολοένα και πιο δυσδιάκριτο;
Οι δεξιότητες του μέλλοντος πρέπει να είναι προσανατολισμένες προς την τεχνολογία μέσα από το πρίσμα των επιχειρηματικών δυνατοτήτων. Από αυτή την άποψη, δεν είναι βέβαιο κατά πόσο θα είναι καθαρά τεχνικές· μάλλον θα είναι επιχειρηματικές και «ήπιων» δεξιοτήτων. Σύμφωνα με τον Γκεόργκι Γκεοργκίεφ, Επικεφαλής του Τμήματος Πληροφορικής στην ProCredit Bank, όταν κάποιος έχει θέληση να αναπτύσσει τις δεξιότητές του και επιθυμία για εξέλιξη, τότε πάντα θα καταφέρνει όχι μόνο να προσαρμόζεται στις αλλαγές που συμβαίνουν, αλλά και να γίνεται μέρος τους.
Με φόντο την ολοένα και πιο απαιτητική αγορά εργασίας, είναι δυνατόν η διαδικασία αναβάθμισης δεξιοτήτων και επανακατάρτισης να αποδειχθεί το κλειδί για βιώσιμη επιτυχία;
Ως εταιρεία θεωρούμε ότι οι δύο βασικοί παράγοντες που αποτελούν προϋποθέσεις για επιτυχημένη και βιώσιμη επιχειρηματική δραστηριότητα είναι οι άνθρωποι και η τεχνολογία. Γι’ αυτό η ProCredit Bank επενδύει στοχευμένα και στις δύο κατευθύνσεις. Ο συνδυασμός τους οδηγεί σε υψηλό επίπεδο ψηφιοποίησης – δηλαδή στη διενέργεια επιχειρηματικών δραστηριοτήτων με τη βοήθεια της τεχνολογίας. Η χρήση της δεν θα ήταν δυνατή χωρίς τους ανθρώπους που την ενσωματώνουν στο επιχειρηματικό μοντέλο της εταιρείας. Αυτό επιτυγχάνεται ακολουθώντας την αρχή της συνεχούς βελτίωσης και αναβάθμισης των γνώσεων των συναδέλφων. Σε συνδυασμό με τα αποτελέσματα της δουλειάς τους, δημιουργείται στους ανθρώπους το αίσθημα ικανοποίησης και του «ανήκειν». Έτσι, η βιώσιμη ανάπτυξη της επιχείρησης και της τεχνολογίας σε μια εταιρεία απαιτεί συνεχή ανάπτυξη των δεξιοτήτων του προσωπικού της. Γι’ αυτό η προετοιμασία, η εκπαίδευση και η κατάρτιση των συναδέλφων μας είναι καίριας σημασίας.
Με αυτή τη φιλοσοφία, η Τράπεζα επενδύει σημαντικούς πόρους και προσπάθεια στην εκπαίδευση των εργαζομένων της. Στόχος μας είναι να διαμορφώνουμε στελέχη που ανταποκρίνονται στο ταχέως μεταβαλλόμενο περιβάλλον τόσο εκτός όσο και εντός της Τράπεζας. Ανθρώπους που σκέφτονται, δημιουργούν λύσεις και προϊόντα, χωρίς να χάνουν χρόνο σε επαναλαμβανόμενες, εργασίες ρουτίνας. Η εκπαίδευση και η αναβάθμιση δεξιοτήτων παρακινούν τους συναδέλφους, γιατί μαζί με τις νέες γνώσεις εισάγουμε και νέες τεχνολογίες και προϊόντα. Αυτά με τη σειρά τους οδηγούν σε καλύτερα επιχειρηματικά αποτελέσματα και έτσι οι άνθρωποι βλέπουν το αποτύπωμα της δουλειάς τους. Πιστεύουμε ότι μόνο με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να έχουμε μια σταθερή ομάδα που δημιουργεί επιτυχημένη επιχειρηματική δραστηριότητα.
Ποιοι είναι οι βασικοί κινητήριοι μοχλοί αυτής της διαδικασίας;
Οι κινητήριοι μοχλοί της διαδικασίας αναβάθμισης δεξιοτήτων και κατάρτισης των ανθρώπων έχουν δύο όψεις – εξωτερική και εσωτερική. Οι εξωτερικοί παράγοντες είναι η ταχέως μεταβαλλόμενη αγορά μαζί με τις τεχνολογίες που προκαλούν αυτές τις αλλαγές. Αυτό απαιτεί την απόκτηση νέων δεξιοτήτων τόσο σε τεχνολογικό όσο και σε επιχειρηματικό επίπεδο – συχνά ένας συνδυασμός και των δύο. Οι εσωτερικοί παράγοντες καθορίζονται από το εταιρικό περιβάλλον, την κουλτούρα και τις αξίες, οι οποίες πρέπει να ενθαρρύνουν και να υποστηρίζουν τη διαδικασία της συνεχούς μάθησης. Εδώ έρχεται και ο ρόλος της διοίκησης της εταιρείας, η οποία διαμορφώνει την κουλτούρα και τις αξίες του οργανισμού και ενσωματώνει σε αυτές τη διαδικασία της διαρκούς μάθησης και εξέλιξης.
Ποιες είναι οι τεχνικές δεξιότητες του μέλλοντος; Και ποιες δεξιότητες πρέπει να αναπτύξουν όσοι εργάζονται εκτός του ΙΤ και του τεχνολογικού τομέα;
Το όριο ανάμεσα στις τεχνολογικές και τις επιχειρηματικές δεξιότητες γίνεται ολοένα και πιο δυσδιάκριτo. Το ίδιο και το όριο ανάμεσα στην τεχνολογία και την επιχειρηματικότητα γενικότερα. Είναι πλέον ελάχιστες οι επιχειρήσεις που δεν ενσωματώνουν στο μοντέλο τους τουλάχιστον μία – και συχνά περισσότερες – τεχνολογίες. Γι’ αυτό θα έλεγα ότι οι τεχνικές δεξιότητες του μέλλοντος πρέπει να είναι προσανατολισμένες στην τεχνολογία μέσα από το πρίσμα των επιχειρηματικών δυνατοτήτων που αυτή προσφέρει. Από αυτή την άποψη, δεν είναι βέβαιο κατά πόσο θα είναι καθαρά τεχνικές· μάλλον θα είναι επιχειρηματικές και «ήπιες» δεξιότητες.
Το ίδιο ισχύει και στην αντίθετη κατεύθυνση για όσους εργάζονται εκτός του ΙΤ τομέα. Στην πραγματικότητα, αυτοί οι ρόλοι είναι πλέον όλο και λιγότερο «καθαρά» μη τεχνολογικοί. Πολλές θέσεις που μέχρι πρόσφατα δεν είχαν τεχνολογικό χαρακτήρα απαιτούν πλέον γνώσεις agile, scrum, κατανόηση βασικών και όχι τόσο βασικών τεχνικών εννοιών, ικανότητα διάκρισης ανάμεσα σε διαφορετικές πλατφόρμες, λύσεις και ακόμη και γλώσσες προγραμματισμού.
Από την άλλη πλευρά, οι περισσότερες τεχνικές θέσεις στις σύγχρονες ψηφιακές εταιρείες πρέπει να διαθέτουν επιχειρηματική αντίληψη, να μπορούν να μιλούν – ή τουλάχιστον να κατανοούν – τη γλώσσα του επιχειρείν και τον τρόπο δημιουργίας ψηφιακών προϊόντων. Να δείχνουν ενσυναίσθηση προς τους τελικούς χρήστες, να σκέφτονται μέσα από το πρίσμα του επιχειρηματικού μοντέλου, να αποτελούν μέρος της αλυσίδας ανατροφοδότησης από τους πελάτες κ.λπ.
Με βάση όλα αυτά, θεωρώ ότι οι τεχνικές και επιχειρηματικές δεξιότητες σύντομα θα συγχωνευτούν σε μια πολύ πιο ομοιογενή «ύλη», η οποία θα περιλαμβάνει τα απαραίτητα στοιχεία και από τις δύο πλευρές. Έτσι, οι μέχρι πρότινος «μη τεχνολογικοί» ρόλοι θα μπορούν να λειτουργούν στη νέα ψηφιακή πραγματικότητα. Και αντίστροφα – οι μέχρι πρότινος καθαρά τεχνικοί ρόλοι θα είναι σε θέση να κατανοούν και να λειτουργούν μέσα στο επιχειρηματικό περιβάλλον, το οποίο πλέον είναι ψηφιακό. Φυσικά, για κάθε θέση το ποσοστό τεχνικών, επιχειρηματικών και ήπιων δεξιοτήτων θα διαφέρει, αλλά σίγουρα θα είναι πολύ πιο ισορροπημένο από ό,τι στο παρελθόν. Αυτό φαίνεται ξεκάθαρα στους δικούς μας cross-functional agile ομάδες, που αποτελούνται από όλους τους ρόλους που απαιτούνται για τη δημιουργία ενός τελικού προϊόντος για τον πελάτη.
Ποια είναι η πιο αποτελεσματική προσέγγιση για την αναβάθμιση δεξιοτήτων – η ανταλλαγή εμπειρίας και γνώσης μέσα στην εταιρεία ή η εισαγωγή τέτοιας γνώσης από εξωτερικούς φορείς; Ποιες είναι οι καλές πρακτικές στη δική σας εταιρεία;
Με βάση την εμπειρία μας στην Τράπεζα, θα έλεγα ότι η αποτελεσματική προσέγγιση για την αναβάθμιση δεξιοτήτων πρέπει να συνδυάζει με ισορροπία τρεις πτυχές: εσωτερικές πρακτικές, εξωτερικές εκπαιδεύσεις και συνεργασία με εξωτερικούς τεχνολογικούς εταίρους.
Η ανταλλαγή εσωτερικής εμπειρίας είναι πολύ σημαντική, γιατί με αυτόν τον τρόπο η γνώση διαχέεται σε όλη την ομάδα και διατηρείται. Παράλληλα, η εσωτερική ανταλλαγή προσφέρει ευελιξία ως προς τη διαδικασία και τα εργαλεία εκπαίδευσης – προγράμματα πρακτικής, mentoring, εσωτερικά σεμινάρια, είτε εφάπαξ είτε τακτικά, σε διάφορα θέματα. Ωστόσο, η αποκλειστική εστίαση μόνο σε εσωτερικές πρακτικές ενέχει κινδύνους, όπως η αναπόφευκτη – ακόμη και ασυνείδητη – «απομόνωση» της ομάδας και η απώλεια νέων ευκαιριών της αγοράς.
Γι’ αυτό, εκτός από αυτές τις πρακτικές που αποτελούν μέρος της εταιρικής μας κουλτούρας, χρησιμοποιούμε και υπηρεσίες από εξωτερικές εταιρείες εκπαίδευσης και διαδικτυακές πλατφόρμες. Η τρίτη πτυχή της προσέγγισής μας είναι η συνεργασία με εξωτερικούς τεχνολογικούς εταίρους. Πρώτον, η συμμετοχή τους στην ανάπτυξη προϊόντων της Τράπεζας – συμπεριλαμβανομένης της υλοποίησης εξ ολοκλήρου εξωτερικών λύσεων – διευρύνει το φάσμα των υπηρεσιών προς τους πελάτες και αυτοματοποιεί εσωτερικές διαδικασίες. Επιπλέον, δημιουργεί μια σταθερή ροή νέας γνώσης και τεχνογνωσίας, η οποία στη συνέχεια παραμένει στην Τράπεζα και εμπλουτίζει τη συνολική εμπειρία και οπτική της εταιρείας.